شه‌ش قه‌سیده‌ له‌ (ئانا ئه‌خماتۆڤا)ـه‌وه‌

و : نه‌ژاد عزیز سورمێ

(ئانا ئه‌خماتۆڤا) ، شاعیری ڕووسی به‌ ڕه‌گه‌ز ئۆكرانیایی یه‌كێكه‌ له‌و ژنه‌شاعیرانه‌ی
هه‌میشه‌ جێی سه‌رنج بووه‌ و خاڵی كاریگه‌ر له‌ شیعری نوێی ڕووسی ..
ئه‌خماتۆڤا له‌ ئۆكراین له‌ دایك بووه‌ ، لێ زیاتر له‌ ڕووسیا ژیاوه‌ و به‌ شاعیری
له‌ پێشه‌وه‌ی ئه‌ده‌بیاتی ڕووس ناسراوه‌ و له‌ ته‌مه‌نی یازده‌ ساڵییه‌وه‌ ده‌ستی داوه‌ته‌ شیعرنووسین و چه‌ند جارێك بۆ خه‌ڵاتی نۆبل ده‌سنیشان كراوه‌ و به‌رهه‌مه‌كانی بۆ زۆر زمانی دونیا وه‌رگێڕدراون .
ئه‌خماتۆڤا له‌ به‌ره‌ی ئۆپۆزیسۆندا بووه‌ و ناڕازی بووه‌ له‌ هه‌ڵوێستی شۆڕشی به‌ڵشه‌فی له‌ به‌رابه‌ر نووسه‌ر و ڕۆشنبیراندا ، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌رگیز وڵاته‌كه‌ی
به‌جێ نه‌هێشت ته‌نانه‌ت له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی هاوسه‌ره‌كه‌یشیان ساڵی 1921 له‌ سێداره ‌دا .

• كه‌سێ به‌ره‌و پێش ده‌ڕوا

كه‌سێ به‌ره‌و پێش ده‌چێ
كه‌سێكی دی به‌ شێوه‌یه‌كی بازنه‌یی ده‌ڕێیێ دایه‌
ئه‌مه‌‌یان چاوه‌ڕێی گه‌ڕانه‌وه‌یه‌ بۆ ماڵی باوكی
ئه‌وی دییان چاوه‌ڕێی دۆسته‌ كۆنه‌كه‌یه‌تی
لێ من ،
ده‌ڕۆم و كاره‌ساتم به‌ دواوه‌یه‌
نه‌ له‌‌ ڕێیه‌كی ڕاست و نه‌ ڕێیه‌كی پێچاو‌پێچ‌
به‌ڵكو بۆ ناشوێن
بۆ نائاراسته‌
وه‌ك شه‌مه‌نده‌فه‌رێك
له‌ ڕێڕه‌وی خۆی لای دابێ .

 

• تۆ ده‌ژی ، به‌ڵام من نا
تۆ ده‌ژی ، به‌ڵام ڕه‌نگه‌ من نا
ئه‌وه‌ دوا بادانه‌وه‌یه‌
ئای به‌ چ دڵڕه‌قییه‌ك ،
فرت و فێڵی نادیاری قه‌ده‌ر
ده‌ستی له‌ بینه‌قاقامان ناوه‌ ..

هه‌ر یه‌ك به‌ شێوازی خۆی ده‌مانپێكێ
هه‌ر یه‌ك به‌ ڕۆڵی خۆی
هه‌ر یه‌ك به‌ به‌شی خۆی
هه‌ر گورگێكیش
چار نییه‌
ده‌بێ بپێكرێ ..

گورگ كه‌ ئازادن گه‌وره‌ ده‌بن
لێ واده‌یان كورته‌
له‌ ناو به‌فر ، له‌ شه‌خته‌ ، له‌ نێو گیادا
هه‌موو گورگێك
ده‌بێ بپێكرێ ..

گه‌ر له‌ گه‌رما یا له‌ سه‌رما بی
كه‌گوێت له‌ بانگی خه‌مبار و بێئومێدی من بوو
مه‌گری دۆستی خۆشه‌ویستم !

• ده‌نگێك له‌وێدا ‌بوو

ده‌نگێك له‌وێدا بوو ، بانگی كردم
هێورم بكاته‌وه‌
وتی : وه‌ره‌ ئێره‌ !
واز له‌و وڵاته‌ چۆل و هۆڵه‌‌ هه‌ڵه‌یه‌ بێنه‌
تا هه‌تایێ ڕووسیا به‌جێ بێڵه‌
من ده‌سته‌كانت له‌ خوێن پاك ده‌كه‌مه‌وه‌
شووره‌یی ڕه‌ش له‌ دڵت ده‌ردێنم
به‌ ناوێكی نوێوه‌ ده‌تشارمه‌وه‌
ئازاری خه‌م و شكستت لێ داده‌ماڵم
به‌ڵام من به‌ هێمنی و بێباكییه‌وه‌
به‌ له‌پی ده‌ست گوێیه‌كانم گرتن
تا ئه‌و قسه‌ سووك و چرووكانه‌‌
ڕۆحی خه‌مگینم گڵاو نه‌كه‌ن .

• بۆردوومانی نامه‌كه‌م مه‌كه‌ براده‌ر

بۆردوومانی نامه‌كه‌م مه‌كه‌ براده‌ر !
تا كۆتایی بیخوێنه‌وه‌
وه‌ڕس بووم له‌وه‌ی
له‌ ڕێگاتدا
نامۆ و نادیار بمێنمه‌وه .

ئاوا ڕووگرژ و مۆن مه‌ڕوانه‌ !
من خۆشه‌ویستی تۆم ، من بۆ تۆم
من نه‌ شوانم و نه‌ شازاده‌
دێرنشینیش نیم
ڕه‌نگه‌ هێشتا
له‌ پۆشاكی خۆڵه‌مێشی ئاسایی خۆمدا بم
به‌سه‌ر دوو پاژنه‌ی كۆنه‌وه‌ ..
به‌ڵام من وه‌ك جاران
له‌ ئامێزتێوه‌رێناندا گه‌رمم و
‌ چاوه‌ گه‌وره‌كانم تژی ترس ده‌بن ..
بۆردوومانی نامه‌كه‌م مه‌كه‌ براده‌ره‌كه‌م !
به‌ درۆیه‌كی شیرینه‌وه‌ مه‌گری !
نامه‌كه‌ له‌ جانتا هه‌ژاره‌كه‌ی سه‌فه‌رت دانێ
له‌ هه‌مان قووڵایی بنیدا .

• دوا پێك

پێكی ماڵی كاول هه‌ڵئه‌ده‌م
بۆ ژیانی كوێره‌وه‌ریم و
ئه‌و ته‌نیاییه‌ی پێكه‌وه‌ی تێداین ..
له‌ پێناوی تۆشدا
پێكێك ده‌خۆمه‌وه‌
بۆ لێوه‌ درۆیینه‌كانت
كه‌ ناپاكیان لێ كردم
بۆ چاوه‌ وه‌ك مه‌رگ سارده‌كانت
بۆ ڕاستییه‌ك
‌كه‌ ئه‌م جیهانه‌ دڵڕه‌ق و بێ وه‌فایه‌ ..
خواوه‌ندیش ڕزگاری نه‌كردین .
• تۆ به‌ خۆت ده‌زانی

تۆ خۆت ده‌زانی
ئاهه‌نگم
بۆ ڕۆژی تاڵی پێكگه‌یشتنمان ناوێ
چیت به‌ یادگاری بۆ به‌جێ بێڵم ؟
سێبه‌رم ؟
چی له‌ سێبه‌رم ده‌كه‌ی ؟
پێشكه‌شی ئه‌و شانۆییه‌ی ده‌كه‌ی سووتاندم و
خۆڵه‌مێشی لێچووه‌وه‌ ؟
یا ئه‌و وێنه‌ دژواره‌ی ساڵی نوێ
كه‌ ئێستا له‌ چوارچێوه‌كه‌ی دێته‌ ده‌رێ ؟
یا ئه‌و مووچڕكه‌ په‌نهانه‌ی
دار چنارێ له‌ گۆشه‌ په‌نهانه‌كان ؟
یا ئه‌وه‌ی له‌باره‌ی خۆشه‌ویستی ئه‌وانی دی
له‌ بێ وه‌ختییان نه‌مان وتبوو ؟

• ئه‌م شیعرانه‌ له‌ ماڵپه‌ڕی ( القصيدة كوم )ـه‌وه‌ كراون به‌ كوردی.
بڕوانه‌ : https://www.alqasidah.com/epoem.php?ie=2800

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

%d bloggers like this: