هەواڵ

لە شەش مانگی ئەمساڵ، (١٧٤) حاڵەتی پێشێلکاریی لەلایەن پارتی و یەکێتی ئەنجامدراوە

راپۆرتی ١٧ی شوبات بۆ مافەکانی مرۆڤ لەسەر پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ لە هەرێمی کوردستان بۆ شەش مانگی یەکەمی ساڵی ٢٠٢١

١٧ی شوبات بۆ مافەکانی مرۆڤ، لەناوەوەو دەرەوەی وڵات خۆبەخش و بێلایەن و پیشەییانە کاردەکات لەسەر تۆمارکردنی پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ لەهەرێمی کوردستان و بەدواداچون دەکات لەسەر تەواوی پێشێلکارییەکان و ناوەندە جیهانیەکانی لێ ئاگاداردەکاتەوە بەتایبەت تیرۆرە سیاسیەکان کە لەلایەن دەسەڵاتەوە ئەنجامدەدرێت و هەوڵدەدات (کەس و لایەنی سیاسی) ئەنجامدەر ئاشکرابکات بۆ ڕای گشتی.
١٧ی شوبات بۆ مافەکانی مرۆڤ، تەواوی پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ لەهەرێمی کوردستان پۆڵێن دەکات بۆ دووجۆر: راستەوخۆ و ناراستەوخۆ. جۆری یەکەم ئەو پێشێلکارییانە دەگرێتەوە کە ڕاستەوخۆ دەسەڵات لێی بەرپرسەو ئەنجامی دەدات نمونەی تیرۆری سیاسی و تەقەکردن لەخۆپێشاندەران…هتد. جۆری دووەم ئەو پێشێلکارییانە دەگرێتەوە کە ناراستەوخۆ بەرپرسیار دەبێت وەکو خۆکوشتن بەهۆی هەژاری و کوشتنی ژنان و گیان لەدەستدانی هاونیشتیمانیان لەڕێگەی هەندەران…هتد.
لەم راپۆرتەدا، ١٧ی شوبات تەنها جۆری یەکەمی تۆمار کردووە کە بریتین لە ( ١٧٤ ) ڕووداوی پێشێلکاریی بەرانبەر رۆژنامەنوسان، چالاکوانان، خۆپێشاندەران، مامۆستایانی خۆپێشاندەر، پێشمەرگە، مامۆستایانی ئاینی و خەڵكی سڤیل وەك تیرۆرکردن، زیندانی کردن، ڕفاندن، ئەشکەنجەدان، هەڕەشە و ترس و تۆقاندن لەهەرێمی کوردستان کە لە سەرەتای مانگی یەك تا کۆتایی مانگی شەش لەلایەن دەسەڵاتەوە ئەنجامدراون بە جۆریك لە پارێزگای هەولێر ٥٤، سلێمانی ٩٩، دهۆك ٢١. هەروەها، کوشتن و تیرۆری سیاسی لە پارێزگای هەولێر یەك حاڵەت تۆمارکراوە.

مانگی یەك:
٦/١ لە هەولێر، لەناو هۆڵی پارلەمانی هەرێمی کوردستان، ئەندام پەرلەمانی نەوەی نوێ (سیپان ئامێدی) لەلایەن ژمارەیەک پارلەمانتاری پارتی هێرشکرایە سەری و زامدار کرا.
٧/١ لە دهۆک، مامۆستا و چالاکوان (عەبدولحەمید مەندانی) لەلایەن هێزئەمنیەکانی پارتی دەستگیرکرا و دوای چەند کاتژمێرێک ئازادکرا.
١١/١ لە کەلار، یەکێک لە بەشداربووانی خۆپێشاندانەکەی ئەو شارە بەناوی (ڕێبین عەبدولکەریم) دوای تێپەڕبوونی مانگێک لە زیندانیکردنی ئازادکرا.
١٣/١ لە هەولێر، دانیشتوویەکی کامپی مەخمور بەناوی (مەتین ئادوگت) لە زیندانی پارتی بەشێوەیەکی گوماناوی گیانی لەدەستدا.
١٩/١ لە هەولێر، هێرشکرایە سەر چالاکوان (هاوڕێ کوردی) و بە چەقۆ بریندارکرا، ئەگەرچی سکاڵای تۆماکردووە بەلام تائێستا هیچ کەسێک لەسەر ئەم هێرشکردنە دەستگیرنەکراوە، ئەمە لەکاتێکدایە کە پێشووتر چەندین جار هەرەشەی لێدان و کوشتنی لێکرابوو،
٢٧/١ لە شیلادزێ، رۆژنامەوان (قەهرەمان شوکری) کوڕی شەهید شوکری ڕێکانی لەماڵەکەی خۆیدا بەشێوەیەکی دڕندانە رفێندراو هاوکات ئەشکەنجەیەکی زۆری ئەندامانی خێزانەکەیاندا و لەکۆتایی مانگی شەش لە دادگایەکی نهێنیدا سزای ٧ ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندرا بێ ئەوەی بتوانێت بەرگری لەخۆی بکات و بەبێ بوونی پارێزەر و ئاگادارکردنەوەی کەسوکارەکەی.
٢٩/١ لە هەولێر، هاوڵاتییەک بەناوی (هیوا سالار) وەک نارەزایەتییەک دژی بەحزبی کردنی وتاری هەینی چالاکیەکی نمونەیی ئەنجامدا بە راتەکاندنی بەرماڵ لەبەرانبەر ئەو ستایش و پیا‌هەڵدانەی کە مامۆستا ئاینیەکە بەناوی (مامۆستا رەعد) لەوتاری هەینی بۆ مسعود بارزانی و سەرانی هەرێمی کوردستان کردی. ئێوارەی هەمان رۆژ، ئەو هاوڵاتیە لەلایەن هێزە ئەمنیەکانی پارتی دەستگیرکرا و دواتر لەژێر ئەشکەنجەدا گرتەیەکی ڤیدیۆییان پێ بڵاوکردەوە کە داوای لێبووردن بکات، دوای چەند رۆژێک ئازادکرا.
مانگی دوو:
٧/٢ لە هەولێر، ژمارەیەک لە کەسوکاری گیراوانی بادینان کە هەوڵیاندا لەبەردەم نوسینگەی نەتەوەیەکگرتووەکان گردبوونەوەی نارەزایی ئەنجام بدەن و داوای ئازادکردنی کوڕەکانیان بکەن لەلایەن هێزە ئەمنیەکانی پارتی دەستگیرکران، هاوکات، ژمارەیەکی دیکە لە کەسوکاریان کە لەدەرەوەی هەولێرەوە هاتبوون لە بازگەیەکی پارتی ڕێگریان لێکرا کە برۆنە ناو شاری هەولێر.
٨/٢ لە هەولێر، کادیرێکی پارتی بەناوی (ئیسماعیل عومەر مەنتک) بەهۆی نوسینی کۆمێنتێکی ڕەخنەیی لە حکومەتی هەرێم دەستگیردەکرێت و تائێستا ئازادنەکراوە.
١٠/٢ لە سیدەکان، پارتی ڕێگریکرد لە کردنەوەی کتێبخانەیەک لە دەڤەرەکە کە لەلایەن (سیهاد یاسین حوسێن) بنیات نرابوو.
١١/٢ لە زاخۆ، ئاسایشی پارتی ئەندامێکی یەکێتی بەناوی (نەزیر بەرواری) دەستگیردەکات بە تۆمەتی هەبوونی پەیوەندی بە پەکەکە.
١٠/٢ لە هەولێر، ئاسایشی پارتی ئەندامێکی هەدەپەی بەناوی (نیعمەت گونەش) دەستگیرکرد.
١٣/٢ ئەندامی تەڤگەری ئازادی ( هەڤاڵ تەحسین ) لەناو زینداندا هەوڵی ژەهرخواردنی درا کە ماوەی ٨ مانگە بەبێ دادگاییکردن لە زیندانی پارتیدایە.
١٦/٢ لەدادگای ٢ی هەولێر، سزای شەش ساڵ زیندانی بەسەر هەریەک لە رۆژنامەوان و چالاکوانی دیاری بادینان سەپێندرا بەناوەکانی (شێروان شیروانی، گوهدار زێباری، ئەیاز کەرەم، شڤان سەعید، هاریوان عیسا).
٢١/٢ پەیوەست بە دۆسیەی گیراوانی بادینان، چوار رۆژنامەوان و چالاکوانی دیکەی بادینان بەناوەکانی (دیفاع هەرکی، جەلال شیلادزێ، قەیدار حسێن، ئەیهان سەعید) فەرمانی دەستگیرکردنیان بۆ دەرچوو، بەلام هەرزوو بەرەو سلێمانی دەڤەری بادینانیان جێهێشت،
٢٤/٢ ژمارەیەک هەڵسوراوی گۆڕان، بەتۆمەتی تێکدانی ئاسایشی نەتەوەیی فەرمانی دەستگیرکردنیان لەلایەن دادگاکانی هەولێر و دهۆک بۆ دەرچوو.
٢٦/٢ لە سلێمانی، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق (د. غالب محەمەد) لەلایەن کادیرێکی پاراستنی پارتی لەبەردەم ماڵەکەی خۆیدا درایە بەر چەقۆ و بەسەختی برینداربوو، ئەگەرچی کەسی تاوانبار دەستگیرکرا. بەڵام، دواتر بە فشاری پارتی ئازادکرا تائێستا تاوانباران بە ئازادانە دەسوڕێنەوە.
مانگی سێ:
١٠/٣ لە هەولێر، جارێکی تر ڕێگریکرا لە تیمی پارێزەرە خۆبەخشەکانی گیراوانی بادینان کە داوای دیداریان کردبوو لە دادگای ئەو شارە .
١٦/٣ لە هەڵەبجە، خاتوو کەلسوم چالاکوانی دیاری شارەکە، لەساڵرۆژی کیمیابارانی هەلەبجە چالاکی مەدەنی ئەنجامدا بە لابردنی فەڕشی سوری لەژێر پێی بەرپرسان و دواتر رێگری لێکراو و لەسەر ئەو چالاکیەی هەڕەشەی لێکرا.
لە هەمان رۆژ، لەناو هۆڵی پارلەمانی هەرێمی کوردستان، ژمارەیەک پارلەمانتاری یەکێتی هێرشیان کردە سەر پارلەمانتار خاتوو (شیرین کاوە گەرمیانی) لەبەرانبەر ئەو رەخنانەنی لەدانیشتنەکەی پارلەماندا ئاراستەی یەکێتی و دوو حزبی دەسەڵاتداری کرد.
١٨/٣ لە سیدەکان، ژمارەیەک رۆژنامەوان و پەیامنێری کەناڵەکانی راگەیاندن لەلایەن هێزێکی ئەمنی پارتی ڕێگریان لێکرا کە بەمەبەستی ڕوماڵکردنی ڕێگریکردنی پارتی لەکردنەوەی کتێبخانەیەکی گوندی (دەرهۆڵ) بۆ سیدەکان بەڕێکەوتبوون. بەلام، هەریەک لە پەیامنێران (عەبدۆ روستایی لە ئێن ئاڕ تی)، (زۆسک باڵەک لە تۆڕی میدیایی ژیان)، (ئازاد ئۆمەراوەیی لە کەناڵی پەیام)، (یونس حەمەد، لە سپێدە) لەلایەن بازگەی ئاسایشی ناحیەکە ڕێگریان لێکرا.
لە هەمان رۆژ، لە شاری سلێمانی خۆپێشاندانێکی بەرفراوانی خوێندکاران بەڕێوەچوو بەڵام لەلایەن هێزە ئەمنیەکانی یەکێتی بە فیشەك وەڵامدرانەوەو ژمارەیەک خوێندکار ئەشكەنجەدراون و برینداربوون.
٢٥/٣ لە سۆران، رۆژنامەوان و پەیامنیری کەناڵی ئێن ئاڕ تی (عەبدۆ روستایی) هەڕەشەکانی سەری لەلایەن پارتی و دەسەڵاتی ناوچەکە زیاتر و جدی تربوون بۆ ڕێگریکردنی کارە رۆژنامەوانیەکانی.
مانگی چوار:
٨/٤ لە حاجی ئۆمەران، هێزی پشتیوانی یەک بەسەرپەرشتی سیهاد بارزانی لە کوێستانەکانی بۆڵیان و ناوچەکە جێگیرکراوە و ڕێگەنادەن بە جوتیاران و هاوڵاتیان بگەڕێنەوە سەر ماڵ و موڵکەکانیان.
١٢/٤ لە دهۆک، چالاکوان (جاسم هاشم) دوای دووجار دادگاییکردنی سزای سێ ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندرا بەڵام دواتر سزاکەی بۆ گۆڕدراو بە کەفالەتی دوو ملیۆن دینار ئازاد کرا.
٢١/٤ لە ڕانیە، برایەکی چالاکی سیاسی (محـەمەد شاوری) هەڕەشەی تەقاندنەوەی ماڵەکەی لێدەکرێت لەکاتێکدا شەوی ١٤ی مانگی ١٢ی ساڵی ٢٠٢٠ بە بۆمبی دەستی هێرشکرایە سەر ماڵی ئەو چالاکوانە سیاسیە تائێستاش هیچ کەسێک لەسەر ئەم تاوانە دەستگیرنەکراوە.
٢٣/٤ لە بادینان، ئاسایشی پارتی لە ناحیەی باتیڤای سەر بە پارێزگای دهۆک، شەش هاوڵاتی دەستگیرکرد کە دوان لەو دەستگیرکراوانە کوڕ و باوکێک بوون بەناوەکانی (ڕەمەزان عومەر) و (سامی رەمەزان) جگە لە ئەوانی دیکە دوای رۆژێك ئازادکران.
٢٥/٤ لە سلێمانی، رۆژنامەوان و پەیامنێری فورات نیوز (ڕێباز حەسەن) لەکاتی رووماڵکردنی خۆپێشاندانێک دژی داگیرکاریەکانی تورکیا لەلایەن ئاسایشی یەکێتی دەستگیرکرا و. لەهەمان کاتدا، زیاتر لە پەنجا بەشداربووی ئەو خۆپیشاندانە دەستگیرکران و دوای چەند رۆژێک ئازادکرا.
٢٧/٤ لە کۆیە، ئاسایشی یەکێتی بۆ ماوەی دوو کاتژمێر پەیامنیران (هەژار ڕەشید) لە رۆژنیوز و (خالید محەمەد) لە کەناڵی ئێن ئاڕ تی دەستگیردەکات و سوکایەتیان پێدەکات کە بۆ روماڵکردنی رووداوێکی هاتووچۆ گەیشتبوونە تۆپزاوا. وێڕای سوکایەتی پێکردنیان بە مەرجی بڵاونەکردنەوەی دەستگیرکردنیان ئازادیان دەکەن.
مانگی پێنج:

٢/٥ ڕێگری لە ژمارەیەک رۆژنامەوانی دەزگاکانی راگەیاندن کرا کە روماڵی کۆبوونەوەکانی سەرۆکی هەرێم لەگەڵ لایەنە سیاسیەکان بکەن.
٣/٥ لە هەولێر، دووجار هەوڵی کوشتن و تیرۆرکردنی چالاکوان و رەخنەگر (ئومێد ئەحمەد) دەدرێت و دەست و قاچی راستی بریندار دەبێت.
لەهەمان رۆژدا لە رانیە، چالاکوان و رەخنەگر (کارۆخ عوسمان) دوای ئەوەی لەلایەن هێزە ئەمنیەکانی پارتی هەوڵی دەستگیرکردنی دەدرێت. دواتر، خۆی دەگەیەنێتە سنوری شاری رانیە و هێزێکی یەکێتی دەستگیری دەکات.
٤/٥ لە سنوری ئیدارەی راپەرین، لەلایەن چەند کەسێکی نەناسراو هەڵدەکوترێتە سەر ماڵی (محمد رەسول) و تائێستا هیچ زانیارییەک لەبارەی ئەو کەیسەوە لەلایەن لایەنەپەیوەندیدارەکان رانەگەیەندراوە.
لە هەمان رۆژ و لە سلێمانی، تیمی دیبلۆماتیک مەگەزین (بەشدار بازیانی و ستافەکەی) بۆ ماوەی نیو کاتژمێر لەلایەن هەڤاڵ ئەبوبەکر پارێزگاری سلێمانی دەستبەسەر دەکرێن لە ئۆفیسەکەی خۆی.
١٦/٥ لە سلێمانی، سەرنوسەری دەزگای میدیایی دیبلۆماتیک مەگەزین (هێمن باقر) لەلایەن هێزەئەمنیەکان دەستگیرکرا و دواتر بەکەفالەتی چوار ملیۆن دینار ئازادکرا.
لە هەمان رۆژ، رۆژنامەوان ئومێد محـمد صاڵح، بۆ ماوەی چوار کاتژمێر دەستبەسەر دەکرێت دوای ئەوەی لەسەر نوسینێکی لە تۆری کۆمەڵایەتی فەیسبوک لەلایەن بەرپرسێكی ئیداری سلێمانی سکاڵای لەسەر تۆمار دەکرێت.
١٨/٥ لە ئاکرێ، مامۆستایەکی وانەبێژ بەناوی (هەڤاڵ زێباری) لەسەر نوسینێکی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبوک کە خەمخۆری بۆ پێشمەرگە دەربڕی بوو، دوور دەخرێتەوە و ڕێگەنادەن چیتر لە قوتابخانە وانە بڵێتەوە.
لە هەمان رۆژ، پارتی هەڕەشە لە ژمارەیەک مامۆستای وانەبێژ کرد گەر خۆپێشاندان و گردبوونەوەی نارەزایەتی بۆ مافەکانیان ئەنجام بدەن.
٢١/٥ لە سلێمانی، پاراستنی پارتی لەڕێگەی کەسێکەوە هەوڵی ژەهرخواردنی جەوهەر ئاغا و ئەندامانی ئەو ماڵباتەی دا و دواتر بکەری تاوانەکە دانی پێدانا کە لەلایەن پاراستنی پارتی راسپێردراوە.
٢٦/٥ لە سیدەکان، ئاسایشی پارتی دوو گەنج بەناوەکانی (خالید ڕەشید) و (سەلام بوڕهان) دەستگیردەکات بەتۆمەتی ئەوەی کە گومانیان لێکردوون کە پێڵاویان کڕی بێت بۆ گەریلاکانی پەکەکە لەکاتێكدا پێڵاوەکانیان بۆ دوکانی خۆیان کڕی بوو . دوای پێنج رۆژ لە زیندانیکردنیان ئازادکران.
٣١/٥ لە سلێمانی، ئاسایشی یەکێتی (دکتۆرە باخان ئازاد) دەرفێنێت لەسەر ڕێگای گەڕانەوەی بۆ ماڵەوە، دوای سێ رۆژ لە زیندانیکردنی ئازادکرا. هۆکاری دەستگیرکردنەکەی بۆ ئاشكراکردنی ئەو گەندەڵییانە دەگەڕێتەوە کە لەکەرتی تەندروستی هەڵەبجەدا هەیە.
مانگی شەش:

٤/٦ لە ڕانیە، مامۆستای ئاینی (تارق شاخەوان) وتارخوێنی مزگەوتی ڕاپەڕین پێشنوێژی کردنی لێقەدەغەکراو لە وتاردان دوورخرایەوە.
٥/٦ لە سلێمانی، بەهۆی هەڕەشەکانی ئاسایشی یەکێتی (دکتۆرە باخان ئازاد) ناچارکرا سلێمانی بەرەو هەولێر جێبهێڵێت. دوای چەند هەفتەیەک گەرایەوە شاری سلێمانی.
٨/٦ لە هەولێر، گەنجێکی ١٥ساڵان لەلایەن هێزە ئەمنیەکانی پارتی دەکوژرێت و تائیستا روون نەبۆتەوە هۆکاری کوشتنەکەی چی بووە و راپۆرتی پزیشکی نەدراوەتەوە بە کەسوکارەکەی. هاوکات، هەڕەشە لەکەسوکارەکەی دەکەن کە نابێت لێکۆڵینەوە لە چۆنیەتی کوشتنەکەی بکەن.
١٠/٦ لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر، مستەفا عوسمان، نوێنەری پەیوەندییەکانی پەیەدە لە هەولێر، جیهاد حەسەن، نوێنەری خۆبەڕێوبەری دیموکراتی لە هەولێر و مستەفا عەزیز ئەندامی پەیەدە لە هەولێر، دەستگیرکران و تائێستا ئازادنەکراون.
١٢/٦ لە بادینان، ژنە ڕەخنەگر و چالاکی سیاسی (گەلاوێژ حەمزی سەلیم) هەڕەشەی لێکرا دوای ئەوەی لە چاوپێککەوتنێكیدا وەک کچی پێشمەرگەیەکی پارتی ئاماژەی بەوەکرد کە چیتر باوکی بە شەهید نازانێت کە لە شەڕی براکوژیدا گیانی لەدەستداوە.
لەهەمان رۆژدا، لە فرۆکەخانەی هەولێر، ژمارەیەک لە ئەندام پارلەمانی ئەوروپا و چالاکوانانی ناوەندەجیهانیەکان لەلایەن هێزەئەمنیەکانی پارتی ڕێگریان لێکرا بێنە ناو خاکی هەرێمی کوردستان و گەڕێندرانەوە بۆ وڵاتانی خۆیان کە ئامانج لە هاتنیان ڕێگری بوو لە داگیرکاریەکانی تورکیا و شەڕی براکوژی.
١٤/٦ لە هەولێر، هێزە ئەمنیەکانی پارتی ڕێگریانکرد لە کۆمەڵێک چالاکوانی نێودەوڵەتی کە لەبەردەم نەتەوەیەکگرتووەکان نارەزایەتی دەرببڕن دژ بە داگیرکاری و هێرشەکانی دەوڵەتی تورکیا بۆسەر خاکی باشوری کوردستان.
١٥/٦ لە هەولێر، هێزە ئەمنیەکانی پارتی هێرشیانکردە سەر خوێندکارانی زانکۆی سەڵاحەدین کە گردبوونەوەیەکی نارەزایەتیان ئەنجامدابوو.
١٦/٦ سەندیکای پارێزەرانی هەرێمی کوردستان بڕیاری قەدەغەکردنی بەستنی کۆنگرەی رۆژنامەوانی دەرکرد بۆ تیمی پارێزەرانی گیراوان و سزادراوانی بادینان.
١٧/٦ لە دهۆک، مامۆستا و چالاکوان (عەبدولحەمید مەندانی) لەلایەن ئاسایشی پارتی بانگهێشتکرا و لێکۆڵینەوەی لەگەڵدا کرا. پاش چەند کاتژمێرێک ئازادکرا.
٢١/٦ لە سلێمانی، بەهۆی پرسیارکردنی ناسنامە لە کچێکی شێخ جەعفەر جێگری سەرۆکی هەرێمی کوردستان، گرژی و تەقەکردن دەکەوێتە نێوان دوو هێزی یەکێتی و بەهۆیەوە ٩ کەس برینداربوون.
٢٢/٦ چالاکوان و رۆژنامەوانی بادینان (ئومێد حاجی بەروشكی)، سزای ساڵێک زیندانی و ٢٤٠هەزار دیناری عێراقی بەسەردا سەپا لەسەر سێ دۆسیە و رۆژی ٢٩ی تەموز لەگەڵ مامۆستا بەدەل بەرواری دانیشتنی دادگایی بەڕێوەدەچێت و سێ دۆسیەی دیکەی لەسەر کراوەتەوە.
٢٨/٦ لە گەرمیان، ئاسایشی یەکێتی شەش هاوڵاتی ناحیەی قۆرەتوو دەستگیردەکات بەهۆکاری ئەوەی بەشداریانکردووە لەگردبوونەوەیەکی نارەزایەتی لەبەردەم کێڵگەیەکی نەوتدا دژ بە نەبوونی خزمەتگوزاریە سەرەتاییەکان.
لەهەمان رۆژ، (د. سازان ئیبراهیم) بەڕێوەبەری تەندروستی دەربەندیخان سکاڵای لەسەر ٢٨ کەس تۆمارکرد کە کۆمێنت و پۆستیان لە تۆری کۆمەڵایەتی فەیسبوک کردبوو لەسەر گواستنەوەی دکتۆرێكی پسپۆر لەو شارەو کەموکوڕیەکانی کەرتی تەندروستی لەوانە چالاکوان (فەرمان عەبدولڕەحمان)، (بەمۆ عەلی) و (محـمد تاهیر) دوای چەند ڕۆژ لەدەستگیرکردنیان ئازادکران.
هەر لەهەمان رۆژدا، ئاسایشی پارتی لە هەولێر ڕێگری لە تیمی پارێزەرانی گیراوانی بادینان مامۆستا بەدەل بەرواری کرد کە چاویان پێی بکەوێت.
جێگەی ئاماژە بۆ کردنە، وڵاتی عێراق و هەرێمی کوردستان لەناویدا ، لە لیستی ڕەشدایە بۆ ساڵی ٢٠٢١ بەگوێرەی ڕێکخراوی پەیامنێرانی بێسنوری نێودەوڵەتی. و ڕیزبەندی ١٦٣مین ولاتی گرتووە لەکۆی ١٨٠ ولاتی جیهان لە خراپی رەوشی کاری رۆژنامەگەریی و پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ. هەروەها، بەپێی ڕیزبەندی فریدەم هاوس ئازادی نیە لە هەرێمی کوردستان و عێراق.
لەکۆتاییدا، ئێمە وەك ١٧ی شوبات بۆ مافەکانی مرۆڤ رایدەگەیەنین:
هەردوو حزبی دەسەڵات یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستان لە هەردوو زۆنی سەوز و زەرد بە بەرپرس و ئەنجامدەری سەرەکییان دەزانین لەم تیرۆرو ترس و تۆقاندن و پێشێلکارییانەی کە ئەنجامدەدرێن دژ بە هاونیشتیمانیان بەگشتی و رۆژنامەنوسان و چالاکوانان بەتایبەتی. هاوکات، ئامارو داتا تۆمارکراوەکانی ڕێکخراو و ناوەندەجیهانیەکان دەریدەخەن، ئازادی رادەربڕینی تاك و کاری رۆژنامەنوسی لەهەرێمی کوردستان لەبارودۆخێکی زۆر ناهەموار و ترسناکدایە.
١٧ی شوبات بۆ مافەکانی مرۆڤ
١١ی ٧ی ٢٠٢١

کابینەی نۆیەم لەبەردەم ئازادی ڕادەربڕین و دەستدرێژییەکان بۆ سەر سنورەکانی ھەرێمی کوردستان!

ئامادەکردنی:کامەران عوسمان 

کابینەی نۆیەمی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لەبەردەم ئازادی ڕادەربڕین و دەستدرێژییەکانی تورکیا و ئێران بۆ سەر سنورەکانی ھەرێمی کوردستان!

ئازادی ڕادەربڕین:

+ لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردووی کابینەی نۆیەمی حکومەتی ھەرێمی کوردستاندا، ١١ کەس بەھۆی خۆپێشاندان و دەربڕینی ناڕەزایەتییەوە شەھید بوون.

+ زیاتر لە ٢٣٥ کەس لە خۆپێشاندان و ناڕەزایەتییەکاندا برینداربوون.

+ نزیکە ٤٥٠ ڕۆژنامەوان و چالاکوان دەستگیرکراون و زیاتر ٥٥ ڕۆژنامەنوس ڕووبەڕووی دادگا کراونەتەوە.

+ زیاتر لە ٢٠ ڕۆژنامەنوس لە ڕێگەی دادگاوە سزادراون و بەشێکیان بەسزای قورسی ٦ ساڵ بۆ ٧ ساڵ زیندانیکردن سزادراون بەشێکیان داوای پێبژاردنی ملیۆنان دیناریان لێکراوە.

+ زیاتر لە ٢٥ ڕۆژنامەوان و چالاکوان لە ناوخۆی ھەرێمدا لەنێوان شارەکانی دھۆک و ھەولێر و سلێمانیدا ناچار بە جێھێشتنی شارەکانیان بوون و نزیکەی ٢٠ ڕۆژنامەوان و چالاکوانیش ھەرێمی کوردستانیان بەرەو دەرەوەی وڵات بەجێھێشتووە.

دەستدرێژییەکانی تورکیا و ئێران:

+ تورکیا لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردووی کابینەی نۆیەمی حکومەتی ھەرێمدا، زیاتر لە ١٣٥٠ جار بۆردوومانی ھەرێمی کوردستانی کردووە و ئێران زیاتر لە ٢٥ جار بۆردوومانی ھەرێمی کوردستانی کردووە.

+ تورکیا لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردووی کابینەی نۆیەمی حکومەتی ھەرێمدا، ١٤ بارەگای سەربازی نوێی لە خاکی ھەرێمی کوردستاندا بنیاتناوە و لە ھەر دوو ناوچەی حەفتانین و دەڤەری بەرواری باڵا، بە قوڵایی ١٢ بۆ ٨ کیلۆمەتر ھاتۆتە ناوەوە.

+ لەماوەی دوو ساڵی ڕابردووی کابینەی نۆیەمی حکومەتی ھەرێمدا، ٢٧ ھاوڵاتی مەدەنی بەھۆی بۆردوومانەکانی تورکیا و ٢ ھاوڵاتی مەدەنی بەھۆی تەقەی پاسدارانی ئێران شەھیدبوون.

+ زیاتر لە ٤٥ گوند بەھۆی دەستدرێژییەکانی تورکیاوە بەتەواوی چۆڵ بوون.

تەرمی كوڕ و كچێك لە ناحیەی سنونێ دۆزرایەوە

عەمار عەزیز – كەركوك ناو-هاوپشتی

تەرمی كوڕ و كچێك لەلایەن شوانێكەوە لە سنوری ناحیەی سنونێ دەدۆزرێنەوە، ئەوەش لە روداوێكی تەمومژاوی دێت دوای 24 كاتژمێر لە دیارنەمانیان.

كوڕەكە درید خالد (31ساڵ) هاوسەرگیری كردووە و كچێكی هەیە، ئێوارەی 7ی تەمموز تەرمەكەی لەگەڵ كچێكدا بەناوی ساندرا خەلیل (21 ساڵ) لە گوندێ ئادیكا ناحیەی سنونێ دەدۆزرێتەوە و شوێنەواری فیشەك بە جەستەیانەوە بووە.

چیرۆكەكە لە ماڵی درید-ەوە چۆن بووە؟

درید ئێوارەی 5ی تەمموز، ئاهەنگی دەرچونی گێڕا لە بەشی دەرونناسی زانكۆی دهۆك، بۆ رۆژی دواتر بە ئۆتۆمبێلەكەی باوكی بەناوی گەشتەوە چۆتە دەرەوە و نەگەڕاوەتەوە.

خەلیل یوسف (مامى درید)، دەڵێت درید-ی برازای بەیانی 6ی تەمموز بە ئۆتۆمبێلەكەی باوكی لە ماڵ چۆتە دەرەوە و نەگەڕاوەتەوە. بەڵام وتی “روداوەكە دوای ئەوە دێت كە درید پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵ ساندرا-دا هەبووە، هەمان رۆژ لە ناحیەی سنونێ ساندرای بینیوە و پێكەوە چونەتە ناو ئۆتۆمبێلەكەوە كە درید شۆفێری كردووە”.

خەلیل دەڵێت “ئەو زانیارییانەم لە خوشكی ساندرا وەرگرتووە كە دوای دیارنەمانی هەردوكیان لەڕێی تەلەفونەوە كاتژمێر 6:10 خولەكی ئێوارەی هەمان رۆژ بۆی گێڕامەوە”.

هێشتا نازانرێن خوشكی ساندرا چۆن ژمارە تەلوفنی مامی درید-ی دەستكەوتووە. بەڵام لەو شەوەدا جارێكی تریش پەیوەندی بە خەلیلەوە دەكات و هەواڵی ساندرای خوشكی و درید دەپرسێت.

“پرسیاری لێكردم بۆچی ژمارەی درید داخراوە، ئایا هیچ هەواڵێك دەزانم، منیش وتم ئاگام لە هیچ نییە”، خەلیل وایوت.

كەسوكاری درید و ساندرا هیچ خزمایەتییەكیان لە نێواندا نییە، ئەوەی هەیە هەردوكیان خەڵكی ناحیەی سنونێن سەر بە قەزای شنگال لە پارێزگای نەینەوا.

لەگەڵ خۆرئاوابوندا لە 6ی تەمموز، كەسوكاری هەردولا دەكەونە دڵەڕاوكێوە و پەیوەندی بە پۆلیس و بازگەكانەوە دەكەن.

خەلیل وتی “کاتژمێر 8ى شەو بوو، كەسێك تەلەفونی بۆ كردم و داوای لێكردم بچمە بنكەی پۆلیسی ناحیەی سنونێ، وتم تۆ كێیت وتی باوكی ساندرام… كوڕەكەتان كچەكەی رفاندوم”.

خەلیل لەگەڵ كەسوكاری دەچێتە بنكەی پۆلیس و لەوێ بە ئامادەبونی پۆلیس دەكەونە گفتوگۆ.

“لەوێ تەلەفونم بۆ خوشکى ساندرا کرد و کردمە سەماعە خارجى، پێموت تۆ ئاگاداری روداوەكەیت و تەلەفونت بۆ كردوم، وتت ساندرا بە ئارەزوی خۆی لەگەڵ درید چۆتە دەرەوە، بۆچی ئێستا دەڵێن رفاندویەتی؟”، ئەو گفتوگۆیە چەند خولەكێك بە ئامادەبونی ئەفسەری بنكەكە بەردەوام دەبێت.

هەر لەوێ خەلیل خودێدا، باوكی ساندرا سكاڵا لە دژی درید تۆمار دەكات.

رۆژی دواتر 7ی تەمموز، بنكەی پۆلیسی سنونێ كەسوكاری هەردولا ئاگاداردەكەنەوە لە دۆزینەوەی تەرمی درید و ساندرا لە گوندی ئادیكا سەر بە سنونێ.

مامی درید وتی “شوانێك تەرمەكانی دۆزیوەتەوە، تەرمی درید هەر لەناو ئۆتۆمبێلەكەدا بووە، بەڵام كچەكە لە نزیك ئۆتۆمبێلەكە بووە و گولـلە لە سەریان دراوە”.

“من ژنێكی تر دەهێنم”

كەسوكاری درید ئەو دەستەواژەیەیان چەندین جار لە دەمی دریدەوە بیستووە لەوانەش خەلیل یوسف-ی مامی.

خەلیل وتی “درید بە ژنەکەشی وتووە كچێكی خۆشدەوێت ناوی ساندرایە، بەو هۆیەوە چەند جارێك كێشە لە نێوان درێد و هاوژینەكەی دروستبووە هەر بەهۆی ساندراوە…”.

“نازانین کێ ئەم تاوانەى کردووە، گومانمان بۆ هیچ کەس و لایەنێك ناچێت، چاوەڕێی لێکوڵینەوەکانى پۆلیس و دەزگا ئەمنییەکان دەکەین”، مامی درید وایوت.

چیرۆكەكە لە ماڵی ساندرا-ەوە

باوكی ساندرا (خەلیل خودێدا)، پیشەی پۆلیسە و رۆژی دیارنەمانی كچەكەی دەوامی هەبووە، بە (كەركوك ناو)ی وت “لەماڵەوە تەلەفونیان بۆ كردم و وتیان ساندرا چۆتە دەرەوە و نەگەڕاوەتەوە”.

خەلیل دەگەڕێتە ماڵەوە و تەلەفون بۆ ژمارەكەی ساندرا دەكات بەڵام داخراوە.

“پرسیارم لەماڵەوە كرد تا بزانم چۆن و لەگەڵ كێ چۆتە دەرەوە، كچێكی ترم وتی: ساندرا لەگەڵ کوڕێک چۆتە دەرەوە، نازانم خەڵکى كوێیە”، خەلیل دوای پرسیاركردنی زیاتر كەسوكاری كوڕەكە لەوانەش ژمارەی مامی درید-ی دەستدەكەوێت.

ئەو لەگەڵ مامی درید قسە دەكات و دواتر بە تۆمەتی رفاندنی كچەكەیان سكاڵایان لە دژ تۆمار دەكات.

“هیچ رۆژێک کچەکەم پێینەوتوم، پەیوەندیم لەگەڵ درید هەیە یان دەمەوێت شوى پێبکەم، خۆزگە لە دوای رفاندنی كچەكەم، درید تەلەفونی بۆ دەكردم و داوای كچەكەی لێدەكردم، قەسەم بەخوا پێمدەوت لەسەر خێربێت (رازیم)”، باوكی ساندرا وتی “ئەو کارەى درید كردویەتی بەبێ ئاگاداری من بووە، بۆیە لە مافى کچەکەم خۆشنابم”.

نیوەڕۆی پێنجشەممە 8ی تەمموز، تەرمی درید و ساندرا دوای گەڕانەوەیان لە پزیشكی دادوەری موسڵ لە سنونێ بەخاكسپێردران. بەڵام (كەركوك ناو) هیچ زانیارییەكی لەسەر راپۆرتی پزیشكی دەستنەكەوت.

ناتق عەلو ئەحمەد، لێپرسراوى راگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتى پۆلیسى شنگال، جگە لە باسكردنی دۆزینەوەی تەرمەكان ئامادەنەبوو هیچ زانیارییەكی تر بدركێنێت. “نەوەك كاریگەری هەبێت لەسەر رێڕەوی لێكۆڵینەوەكانیان”، ئەو وایوت.

خەلیل خودێدا دەڵێت ئەو تەنیا دوو گومانی هەیە لەو روداوە، یان درید دوای كوشتنی ساندرا خۆیشی كوشتووە، “یان ماڵە خەزورانی درید دەستیان لەو كارەدا هەبووە”. لەگەڵئەوەشدا وتی “رەنگە هیچ یەكێك لەم گومانانەش راستنەبن دەبێت چاوەڕێی لێكۆڵینەوەكان بكەین”.

ئەو كە قسەی لەگەڵ خەزوری درید-دا كردووە، دەڵێت “هاوژینی درید بە توڕەیى و نیگەرانییەوە چۆتەوە ماڵی باوكی و تەنانەت كچەكەشی لەگەڵ خۆیدا نەبردووە و بەجێیهێشتووە”.

پەیامێکی گرنگ لە زیندانیانی بادینانەوە بۆ رای گشتی

(داوا لە گۆڕان، یەکێتی، کۆمەڵ، یەکگرتوو، نەوە نوێ دەکەین و بچنە سەر شەقامەکان، ئەگەر ئێوە بە فعلی رێگربن ناتوانێ لەسەر ئەم زوڵمە بەردەوام بێت)
چواشەممە(7\7\2021)چالاکوان و رۆژنامەنووسە زیندانیکراوەکانی بادینان بەجیا پەیوەندی تێلەفۆنیان بە خێزانەکانیانەوە کردوە، چەند پەیامێکیان ھەبوە:
– ئاگادارین حوکمەکەمان پەسەند بویە و ھاورێکانیشمان حوکم دەدرێن ئەمەش بریارێکی نا یاسایی و نەدادپەروەرانەیە لە یەکەم رۆژی رفاندمانەوە تا ئێستا زوڵمان لێدەکرێت و سزادانمان بۆ ترساندنی خەلکی ھەرێمی کوردستان و بادینانە بۆ بەرژەوەندی پارتی و رێگێری لە خەباتی مەدەنی.
– ھەولبدەن کۆمەڵگای نێودەوڵەتی لەم کارەساتە ئاگادار بکەنەوە، دوسیەکە دانەخەن، داوا لە نەتەوە یەکگرتوەکان (UN)، رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ، وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا و ئەمریکا دەکەین کە ئدیعای سیستەمێکی دیموکراسی و مافی مرۆڤ دەکەن فشار بکەن و رێگربن لەم پرۆسەیە نادیموکراسییە.
– سوپاسی ھەموو خەلک و لایەنەکان دەکەین کە پاڵپشتمانن، ئێمە بێ تاوانین و سزادانی ئێمە پرسێکی گشتی یە و لەسەر ماف و ئازادی یە و ئەرکێکی ئەخلاقی و سیاسی لەسەر ھەموو لایەکە بێدەنگ نەبێت، بویە داوا لە خەڵک و لایەنەکانی ئۆپۆزسیۆن (کۆمەڵ، یەکگرتوو، نەوەی نوێ) دەکەین خۆپیشاندان بکەن، لایەنەکانی ناو دەستەڵات کە لەگەڵ ئەم بڕیارەی پارتی نین (یەکێتی و گۆڕان) بایکۆتی کۆبوونەوەکانی ئەنجومەنی وەزیران بکەن و بە کشانەوە لەم کابینەیە و لەرێگای تیمی وزاری خۆیان رێگربن لەم ناعەدالەتیە، چونکە ئەمرۆ ئێمەو سوبەینێ نورەی ئێوەیە ئەگەر گشتان دژی ئەم بڕیارە بن لەسەر ئەم زوڵمە بەردەوام بێت کە ئەم ولاتەی ئیفلیج کردوە، نەک لایەنەکقن بەڵکو پێویستە کەسە بۆچۆن جیاوازەکانی نێو پارتیش رێگربن لەم پرۆسەیە کە سومعەی ھەرێمەکەشمان ناشیرین کردوە.
– شوێنمان لە زیندانی ئاسایشی گشتی زۆر خراپە و دوخی تەندروستی بەشێکمان باش نیە، بەپێ یاسا دوای حوکم دەبێت ئێمە نەقلی چاکسازی زرکای گەوران لە دھۆک بکرێین چونکە دانیشتوی ئەو پارێزگایەین.
ئەو تومەتانەی لە لایەن دادگاکانی هه ولئره وه دەخرێنە پاڵمان راست نین، کە ئێمە بە چەکدارو تیرۆرست و سیخۆر لە قەلەم دەدرێن، کاتێکدا ئێمە خۆمان بە خەمخوری ئەم وڵاتە دەزانین کە پێکدێین لە (رۆژنامەنوس، چالاکوان، پێشمەرگەی دێرین، مامۆستا، دکتور، ئەندازیار و مامۆستای زانکۆ) بۆچۆنی جیاوازو خەباتێکی مەدەنیمان ھەبوە و زیانمان بۆ دارو درەختێکی ئەم نیشتیمانە نەبویە، بەڵام سەربڵندین لەسەر مافی خەڵک لە زیندانداین و ورەمان بەرزە.
گروپی کەسوکاری زیندانیانی بادینان
٧/٧/٢٠٢١

پارێزەرانى سزادراوانى بادینان: بڕیارەکەی دادگا زوڵمێکی گەورەیە

تیمى پارێزەرانی سزادراوانی بادینان رایانگەیاند، “دادگاى پێداچوونەوەی هەرێم بڕیارى شەش ساڵ زیاندانیکردنى بەسەر پێنج سزادراوەکەى بادیناندا جێگیرکرد و بڕیارەکەش زوڵمێکی گەورەیە”.
لە کۆنفڕانسیکی رۆژنامەنوسیدا تیمی پارێزەرانی سزادروانی بادینان باسییان لەوەکرد، دادگا تانەکانى ئەوانی رەتکردووەتەوە، دەشڵێن، “تەنها لێبوردنى سەرۆکی حکومەتی هەرێم دەتوانیت سزاکە هەڵبوەشێنێتەوە”.  دادگای تێهەڵچوونەوەی هەرێم بڕیاریدا بە جێبەجێکردنی سزای شەش ساڵ زیندانیکردن بۆ دەستگیرکراوانی بادینان و بەمەش تەواوی تانەکان رەتکرانەوە. 

رۆژی ٦ی مانگی رابردوو، سەرۆكایەتی دادگای پێداچوونەوەی هەرێم بڕیارەكەی دادگای تاوانەکانی هەولێری بە سزای شەش ساڵ زیندانيكردن بۆ پێنج رۆژنامەنوس و چالاكوانی بادینان پەسەندكرد.

پێشتریش لەسەر پرسی دەستگیرکردنی ئەو چالاکوان و رۆژنامەنووسانە، هەریەکە لە  کونسوڵخانەکانی ئەمریکا، بەریتانیا، ئەڵمانیا، کەنەدا و فەڕەنسا  نیگەرانییان لەسەر دەستگیرکردنەکە دەربڕی و هاوکات، پشتگیری خۆیان بۆ ئازادی رادەربڕین و دەستبەجێ ئازادکردنی ئەو زیندانیانەیان دووپاتکردەوە. 

ئەوەش لەکاتێکدایە، لە ناوەڕاستی مانگی شوباتدا، لە دادگای هەولێر دادگایی پێنج رۆژنامەنووس و چالاکوانی بادینان بەڕێوەچوو، کە تیایدا بەپێی هەردوو ماددەی یەکی ژمارە ٢١ی ساڵی ٢٠٠٣ تایبەت بە هەوڵدان بۆ تێکدانی ئاسایشی نەتەوەیی سزای شەش ساڵ زیندانیان بەسەردا سەپێنرا.

ئەمەش لەکاتێکدایە، نزیکەی حەوت مانگە چەند رۆژنامەنوس و چالاکوانێکی مەدەنی لە بادینان دەستبەسەرکراون، لە ١٦ی مانگی شوباتی ئەمساڵیشدا لە دادگای تاوانەکانی هەولێر دادگایی کردنی پێنج لەوان بەڕێوەچوو و تیایدا دادگا بڕیاری سزای شەش ساڵ زیندانیکردنی بۆ هەریەک لەوان دەرکرد.

واقعی دادگاکان….

بۆخۆم ٣ ساڵە ھاتووچۆی دادگای ھەولێر دەکەم بە ھۆی ئەوەی مانگی ٣ ی ٢٠١٨ بەشداری خۆپشاندانم کرد لە ھەولێر!!!!
ئەمڕۆش لە دادگا بووم، بڕوا دەکەن کێشەی دادگامان بە تایبەتی کێشە سیاسیەکان، تەنھا بە گۆڕینی وێنەو لۆگۆی پرۆفایلتان چار نابێ!!؟؟، بەڵکو بە کردەوەی مەدەنی فشاری زیاتر دروست دەبێ و ڕەنگە بڕیارەکان بگۆڕێن.
٣ ساڵە جگە لە ژمارەیەکی کەم کە بە پەنجەی دەست دەژمێردرێن کەس لەگەڵم نەھاتووە بۆ دادگا، تەنانەت خزم ھەبووە شایەدی رۆژی خۆپشاندانەکە بوو نەھات بۆ دادگا شایەدی بە ھەق بدات!!!
ڕەنگە ھاتن بۆ دادگا ڕای دادوەر نەگۆڕێ بەڵام پاڵپشتیە بۆ خاوەنی کەیسەکە بۆ ئەوەی ھەست بە تەنیایی نەکات، ھەمان شت ڕاستە بۆ دەسگیرکراو و زیندانی کراوانی بادینان…، ھەر جۆرە جم و جۆڵێکی مەدەنی پێویستە بۆ ئەوەی تەنیا نەمێننەوە…
زۆربەی کەس تەنھا تەمەشاکارن، وا دەزانن ئەوەی دەگوزەرێ پەیوەندی بە ئەوانەوە نیە، گەر شتێکی خراپیش ھەبێت چاوەڕێ دەکات ئەم و ئەو بۆی چاک کات بەڵام خۆی یەک تاڵ مووی سەری ھەڵنەوەرێت!
حوکمی ٦ ساڵ زیندانی بەسەر زیندانی کراوانی بادینان بە گۆڕینی وێنەو دانانی لۆگۆ کەم ناکرێتەوە، بەڵکو گردبوونەوەی مەدەنی لەبەردەم دادگا کاریگەری خۆی دەبێت، تا ژمارەمان زیاتر بێت باشترە، ئەوە کاریگەری لەسەر حوکمی زیندانی کراوەکانی تریش دەبێت.
ھەردووکی بکەین لۆگۆش دانێن و گردبوونەوەش بکەین…

د.شایان عسکری- ئەندامی پەرلەمانی کوردستان

گەنجێکی رانیە: بە کرێکاری پارەم پەیداکردووە، قەرزیش دەکەم و دەچم بۆ ئەوروپا

سەرەتای ڤیدیۆکە سێ گەنجی دانیشتووی رانیە دەبینن کە پاسپۆرتەکانیان بە دەستەوەیە و نیازیانە ڤیزای تورکیا وەربگرن و بەرەو ئەوروپا کۆچ بکەن. ئەوان چاوەڕوانی نۆرەن لە بەردەم نووسینگەکانی ڤیزەدا، تەمەنیان لە نێوان 18 بۆ 21 ساڵیدایە. دووانیان کرێکار و یەکێکیشیان بێکارە، سەرەڕای ئەوەی بەشی پەرستاری خوێندووە.
شۆڕش شوان، پیشەی کرێکارە و باس لەوە دەکات، “حەوت هەشت ساڵە کار دەکەم، بە کرێکاری و دینار دینار بڕی حەوت هەزار و 500 دۆلارم کۆکردووەتەوە و باقی پارەکەی دیکە ناچارم قەرزی بکەم بۆ ئەوەی بگەمە شوێنی مەبەست.”
رەسوول موتەلیبیش بەهەمان شێوە کرێکارە، ئەویش دەڵێت، بۆ دابینکردنی پارەی رێگەی ئەوروپا، کرێکاری کردووە و زەویشی فرۆشتووە تاوەکو 15 هەزار دۆلاری کۆکردووەتەوە. “ئەوەی دیکەیشی قەرز دەکەم و پشت بەخوا دەڕۆم.”
حەمە شوان تەمەنی 45 ساڵانە و فۆتۆگرافەرە لە رانیە، ئەو ماوەی سێ مانگە کوڕێکی ناردووەتە ئەوروپا. دەڵێت، “سێ کوڕم ماون، ئەوانیش بەڕێدەکەم، دوو کچیشم هەن، بۆیە وەستاوم، خۆیشم ئەگەر ئێستاش دەرفەت بڕەخسێت و رێگەیێکی ئارامم دەستبکەوێت، هەموومان دەڕۆین. چیبکەین لەم وڵاتە؟”
لە پارکی شار لە دەروازەی راپەڕینیش، ئێواران قاچاخچی و ئەو گەنجانەی نیازیانە کۆچ بکەن، بە ئاشکرا مامەڵەی رۆیشتن دەکەن.
بەکر عەلی، سەرۆکی کۆمەڵەی پەنابەرە گەڕاوەکانی ئەوروپایە لە هەرێمی کوردستان و دەڵێت، لە ساڵی 2021 لە شەش مانگی سەرەتایدا زیاتر لە شەش هەزار هاووڵاتیی دەڤەری راپەڕین رۆیشتوون و گەیشتوونەتە تورکیا، بەڵام بە کۆی گشتیی هەرێمی کوردستان زیاتر لە 25 هەزار کەس لەو شەش مانگەدا کۆچیان کردووە بۆ تورکیا. تورکیا ئێستا بە مەبەست سنوورە ئاوییەکانی شل کردوون و بۆیە لەم 10 رۆژەدا 800 هاووڵاتیی هەرێمی کوردستان گەیشتوونەتە کەناراوەکانی یۆنان و ئیتاڵیا. لە کۆی گشتیی ئەو کۆچبەرانەی گەیشتوونەتە هەردوو وڵاتی یۆنان و ئیتاڵیا تەنیا دوو یەخت گەڕاونەتەوە کە ژمارەی سەرنشینانیان 157 کەس بوونە و گەڕێندراونەتەوە تورکیا.”
لە ئیدارەی راپەڕین نزیکەی 30 نووسینگەی ڤیزا و فڕۆکەوانی هەن، بەپێی ئاماری نووسینگەکان، رۆژانە زیاتر لە 500 گەنج داوای ڤیزای تورکیا دەکەن، لەو نووسینگانە جگە لە ڤیزا و تیکتی فڕۆکە، کارئاسانیش لەنێوان قاچاخچییەکان و گەنجاندا دەکرێت.
عەبدوڵڵا عومەر، خاوەن نووسینگەی ڤیزایە و دەڵێت، “ئێمە زیاتر ئەو قاچاخچییانەیان پێ دەناسێنین کە خەڵکی مەنتیقەن و متمانەپێکراون، پارەی خەڵکی ناخۆن، چونکە بەداخەوە کۆمەڵێک خەڵکی زۆر لەم رێگەیەدا دەستی بڕاوە و هەم ماڵی هەم سەری رۆیشتووە، زۆربەی قاچاخچییەکانیش خەڵکی ئیدارەی راپەڕینن و ئەگەر خەڵکی ئێرەش نەبن، ئێمە کارێک دەکەین گەنجەکان بە قاچاخچی جێگەی متمانە بناسێنین.”
بەپێی ئاماری کۆمەڵەی پەنابەرە گەڕاوەکانی ئەوروپا لە هەرێمی کوردستان، ساڵی رابردوو 27 هەزار کەس لە هەرێمی کوردستانەوە گەیشتوونەتە وڵاتانی ئەوروپا، هەشت هەزار کەسیان دانیشتووی ئیدارەی راپەڕین بوونە، لەوانەش 32 کەسیان لە ئاودا خنکاون کە دیسان چوار کەسیان خەڵکی رانیە بوون.

https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/2406202125

حکومەتی ھەرێمی کوردستان، شەرمەزاری بێباک

١- مووچە بە لێبڕینەوە ٤٠ بۆ ٤٥ ڕۆژ جارێک دابەش دەکات، ئەوە جگە لەو پاشەکەوتەی خۆشیان نازانن چارەنووسی چی لێ دێتەوە.
٢-پەرلەمان دانیشتن ناکات، ئەوەی ڕاگەیاندنەکان نەیانزانی و، ھیچ کام لە ئەندام پەرلەمانەکان ڤیدیۆمان نەکرد( تا نەڵێن موزایەدە دەکەن)، و پەرلەمان پەخشی ڕاگرت لە دانیشتنی ٢٠٢١/٥/٢٥، ژمارەیەکی زۆری پەرلەمانتاران لە ھۆڵی دانیشتنی پەرلەمان و لە کاتی دانیشتنی فەرمی چووینە ناوەڕاستی ھۆڵەکە و دانیشتنمان ڕاگرت، و لەوێ یاداشتێکمان نووسی کە لە دانیشتنی داھاتوو پێویستە پەرلەمان بڕیارێک دەرکات کۆتایی بە لێبڕینی مووچە بھێنێ، لەدوای ئەو ڕۆژەوە دانیشتنی پەرلەمان ڕانەگەیەنراوە، سەری مانگیش دەبێتە پشووی دانیشتنی پەرلەمان!!!
٣- پارەی سندوقی نەخۆشانی شێرپەنجەیان بە تاڵان بردووە، ئەمەش بۆتە ھۆی کەم بوونەوە و نەمانی بەشێک لە دەرمانی شێرپەنجە ، و ٦ مانگە کارمەندانی تەندروستی و پزیشکانی لە بری نۆڕینگەی سەنتەرەکانی شێرپەنجەی سێ پارێزگا شایستەی دارایی خۆیان وەرنەگرن و بە خۆبەخش دەوام بکەن چونکە سندوق پارەی تێدا نیە.
٤-حزبەمافیاکان داھاتی سنوور و نەوت ناگەڕێننەوە خەزێنەی دەوڵەت، بە ھۆی بە قاچاغ ھێنانی شت و مەک گومرگ نادەن، بەشێکی پارەی سندوقی شێرپەنجە داھاتەکەی ھی جگەرە و مەشروب و نەوتە، ئێستا بە ھۆی قاچاغەوە نە داھاتی وەکو پێشتر تێ دەچێ و گەر تێشی بچێ حکومەت تاڵانی دەکات.
٥-بەشێکی گەڕەکەکانی پارێزگاکانی ھەرێم ئاو دەکڕن.
٦-بەو گەرمایە حاڵی کارەبا خراپە.
٧-نرخی شت و مەک و بەنزین دووھێندە بووە.
٨-نرخی دۆلار گران بووە.
٩-مافیا چەکدارەکانی ھەردوولا ھاووڵاتیانیان ھەراسان کردووە.
١٠- لەسەرووی ھەموو ئەوانەشەوە دەلێ دەبێ ھەموو ڕۆژەکانی ھەفتە دەوام بکەی، ئەمە پێی دەگوترێ استعباد( بە کۆیلە کردن).
١١-شەرمەزاریەکی گەورەیە حکومەتی ھەرێم داوای قەرز بکات لە بەغدا، لە کاتێکا خۆمان داھات و نەوتی خۆمان ھەیە و (بە قسەی حکومەتی ھەرێم ڕێککەوتنێکی سەرکەوتوومان کردووە لە گەڵ بەغدا)!!!
کە مافیا حزب بەڕێوە ببا و سەرکردەی حزبەمافیاکان حکومەت بگرنە دەست، میللەتی داماوی بێ دەنگ ھەر ئەوە حاڵی دەبێ…….
د.شایەن عسکری

ئەمنستی ئینتەرناشناڵ: پێویستە دەسەڵاتدارانی هەرێم كۆتایی بە سەركوتكاریی و تۆقاندن بهێنن

رێكخراوی ئەمنیستی ئینتەرناشناڵ،سێشەممە(15\6\2021)، رایگەیاند، پێویستە دەسەڵاتدارانی هەرێمی كوردستان كۆتایی بە سەركوتكردن و تۆقاندن بهێنن لە پەیوەست بە خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەكان و ئەو دەستگیركراوانەش ئازادبكەن كە لەلایەن دەزگای ئاسایش و ئاژانسی پاراستنی سەربە پارتی دیموكراتی كوردستانەوە دەستگیركراون لەگەڵ ئازادكردنی ئەو چالاكوان و رۆژنامەنوسانەی كە لە دادگاییەكی نادادپەروەرانەدا سزای زیندانیان بەسەردا سەپێنراوە. Read More »

لەپایتەختی گەشتیاری مەرگ گرەو لەژیان دەباتەوە

لەپایتەختی گەشتیاری

مەرگ گرەو

لەژیان دەباتەوە

ژن-ێک

ئاوی حیات بەتیکێ نان دەگۆڕێتەوە.

۲

لەخاکی نیشتمانی هەراج کراو

هەر هەموومان دەخەنە مەزات

بۆ خۆش گوزەرانی

کوڕو کچی سەرکردەیەک

لێ ئابڕو ناڕژێ

کە هەژارێ، لەبرسا دەمرێ.

۳

سوێندت دەدەم

گەر نیشتمان ئەوا بێ

ژیان سەخت بۆ قوربانی و

کۆشک و تەلار بۆ مالۆس بێ

ڕۆژێ چەند جار

تۆش تف دەکەی

لەنیشتیمان؟!.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

عیــــــــســـــــــاخـــــــــدر